KÝ ỨC HẬU PHƯƠNG TRONG SÂN KHẤU ĐƯƠNG ĐẠI VIỆT NAM: TRƯỜNG HỢP VỞ KỊCH QUÂN KHU NAM ĐỒNG BÙI HOÀI SƠN*
DOI:
https://doi.org/10.70494/2354-0680.275Tóm tắt
Trong bối cảnh đời sống văn hóa – nghệ thuật Việt Nam những năm gần đây chứng kiến sự gia tăng các tác phẩm khai thác đề tài chiến tranh và ký ức dân tộc ở nhiều loại hình, nghệ thuật sân khấu cũng có những cách thức mới nhằm tái cấu trúc ký ức lịch sử bằng ngôn ngữ nghệ thuật đương đại. Vở kịch “Quân khu Nam Đồng” nổi lên như một trường hợp tiêu biểu của xu hướng kể lại chiến tranh từ góc nhìn hậu phương và ký ức cộng đồng. Một trong những đặc điểm nổi bật của vở kịch này là chuyển dịch tư tưởng và điểm nhìn nghệ thuật từ chiến trường sang hậu phương; ngôn ngữ dàn dựng như một cơ chế kiến tạo ký ức tập thể; khả năng đối thoại liên thế hệ. Vở diễn cho thấy sự phát triển trong tư duy nghệ thuật về đề tài ký ức và con người thời chiến trong xã hội Việt Nam hôm nay.
Tài liệu tham khảo
Assmann, A. (2011), Cultural Memory and Western Civilization: Functions, Media, Archives (Ký ức văn hóa và nền văn minh phương Tây: Chức năng, phương tiện truyền thông, lưu trữ), Cambridge University Press.
Carlson, M. (2010), Theatre Is More Beautiful Than War: German Stage Directing in the Late Twentieth Century (Sân khấu đẹp hơn chiến tranh: Nghệ thuật dàn dựng sân khấu của Đức vào cuối thế kỷ XX), University of Iowa Press.
Fischer-Lichte, E. (2008), The Transformative Power of Performance: A New Aesthetics (Sức mạnh biến đổi của nghệ thuật trình diễn: Một thẩm mỹ mới), Routledge.
Hirsch, M. (2012), The Generation of Postmemory: Writing and Visual Culture After the Holocaust (Thế hệ hậu ký ức: Văn học và văn hóa thị giác sau thảm họa Holocaust), Columbia University Press.
Lehmann, H.-T. (2006), Postdramatic Theatre (Nhà hát hậu kịch), Routledge.
Taylor, D. (2003), The Archive and the Repertoire: Performing Cultural Memory in the Americas (Kho lưu trữ và tiết mục: Trình diễn ký ức văn hóa ở châu Mỹ), Duke University Press.
Phạm Ngọc Tiến. (2025), Kịch bản Quân khu Nam Đồng. Bản thảo dàn dựng, Nhà hát Tuổi Trẻ Việt Nam.